Categorie: LEZINGEN

Op 31 mei 2025 om 15 :00 uur hield Isabelle Serça haar lezing in de Universiteitsbibliotheek, Potgieterszaal, Singel 425, 1012 WP Amsterdam.

La mémoire, avec le temps, est un des personnages principaux de la Recherche. Ellemontrera comment les descriptions fines qu’offre Proust des différents phénomènes de mémoire (du trou de mémoire à l’expérience de la réminiscence ou à celle de l’oubli) font écho avec les résultats des avancées actuelles des neurosciences dans ce domaine, Proust apparaissant comme un clinicien hors pair. La littérature a en effet un caractère avant-coureur, mettant en scène des phénomènes qui restent parfois encore hors de portée des modélisations scientifiques. Si le temps le permet, elle prendra aussi des exemples dans le traitement de la mémoire chez Modiano et Ernaux. 
https://www.youtube.com/watch?v=OFrFfzI3wGA

Lezingen over het landschap bij Proust op zaterdag 22 maart 2025 om 15:00 : ‘Proust en het landschap – de zee en haar erotische uitstraling’ door Sjef Houppermans en ‘Proust en het Bretonse landschap’ door Annelies Schulte Nordholt.

Locatie: Universiteitsbibliotheek van de UvA, Potgieterzaal, Singel 425, Amsterdam.

Inleiding ‘Proust en het Bretonse landschap’
In september 1895 verblijven Proust en Reynaldo Hahn een aantal weken in Begmeil, een plaatsje aan de zuidkust van Bretagne. Dit kustlandschap is zo’n openbaring voor Proust dat hij hier begint aan zijn eerste roman Jean Santeuil. De roman bevat dan ook uitvoerige en lyrische beschrijvingen van het kustlandschap. Proust, of liever gezegd Jean Santeuil, is vooral gefascineerd door het schiereiland Begmeil, een grensgebied waar land, zee en lucht elkaar raken. Net als de hoofdpersoon van de Recherche heeft Jean één grote wens: een storm aan zee van dichtbij meemaken. Maar terwijl het in de Recherche bij wensdromen blijft, gebeurt het in Jean Santeuil echt, en de beschrijving van die ervaring is adembenemend.

Citaten uit ‘Proust en het landschap – de zee en haar erotische uitstraling’
« tapies entre les roches où elles se protégeaient contre la chaleur, les Déesses marines qu’Elstir avait guettées et surprises, sous un sombre glacis aussi beau qu’eût été celui d’un Léonard, les merveilleuses Ombres abritées et furtives, agiles et silencieuses, prêtes au premier remous de lumière à se glisser sous la pierre, à se cacher dans un trou et promptes, la menace du rayon passée, à revenir auprès de la roche ou de l’algue dont, sous le soleil émietteur des falaises et de l’Océan décoloré, elles semblent veiller l’assoupissement, gardiennes immobiles et légères, laissant paraître à fleur d’eau leur corps gluant et le regard attentif de leurs yeux foncés. »
“Maar achter het strand van Balbec, de zee, de opgaande zon, waarop mijn moeder me wees, zag ik, met een vertwijfeling die haar niet ontging, de kamer op Montjouvain waar Albertine, roze, opgerold als een mollige poes, met haar brutale neusje,  de plaats van Mademoiselle Vinteuil’s vriendin had ingenomen […] Dat was het tafereel dat ik zag achter het andere dat zich uitstrekte in het raam en dat maar een doodse sluier was, erover heen liggend als een weerschijn.”

Op zaterdag 7 december om 13:00 zal Sjef Houppermans bij de Marcel Proust Vereniging in Amsterdam een sessie leiden waarin de deelnemers een ongepubliceerde novelle van Proust, ‘Jacques Lefelde (L’Étranger)’, zullen vertalen.

Vervolgens om 14:30 vertonen we  de TV-film uit 2011  ‘A la recherche du temps perdu’ van Nina Companeez. Frans gesproken met Nederlandse ondertiteling.    

Locatie: Universiteitsbibliotheek, Doelenzaal, Singel 425, 1012 WP Amsterdam.

Na afloop is er gelegenheid tot napraten in Café Luxembourg op het Spui.

Over de film. Anders dan Raoul Ruiz, Volker Schlöndorf en Chantal Akerman in hun indrukwekkende Proust-verfilmingen, heeft Companeez niet geprobeerd om de diepgaande zoektocht van Proust en zijn verteller of de metafysische betekenis van de Recherche in beeld te brengen. Ze heeft de vele geschiedenissen over liefde, jaloezie en dood uit Op zoek naar de verloren tijd toegankelijk gemaakt voor veel filmliefhebbers, die enorm genieten van het spelplezier en de acteerprestaties, de visuele rijkdom, de aankleding en de social talks uit de tijd van de Belle Époque. In die zin werd de serie door velen lovend ontvangen.

Op zaterdag 12 oktober om 14:00 uur komt Hans van Pinxteren, dichter en meestervertaler van Franse literatoren zoals Montaigne, Flaubert en Rimbaud, een voordracht houden voor de Marcel Proust Vereniging over zijn lees-en vertaalervaringen in de Universiteitsbibliotheek, Doelenzaal, Singel 425, 1012 WP Amsterdam. Vervolgens is er onder leiding van Sjef Houppermans aandacht voor de vertaling van een ongepubliceerde novelle van Proust ‘Jacques Lefelde (L’Étranger)’.

Over de spreker:

Hans van Pinxteren is bekroond met de Martinus Nijhoffprijs (1980) en de Dr. Elly Jafféprijs in 2001. Hij vertaalde onder andere Montaigne, Rimbaud, Flaubert en Lao Tse. Naast zijn vertalingen publiceerde hij tien bundels met gedichten in versvorm en proza.

Zijn meest recente publicatie Hoe ouder hoe vrolijker (Uitgeverij Oevers, 2023-24) bestaat uit een reeks beschouwingen en verhalen over reizen en verdwalen, schrijven en vertalen, liefde en vriendschap.

Graag nodigen wij u uit voor de bijeenkomst van de Marcel Proust Vereniging op zaterdag 8 juni. Mireille Naturel, gastredacteur van Marcel Proust Aujourd’hui-XVIII, zal een lezing houden over Proust en Fromentin, gevolgd door de presentatie van dit themanummer van MPA: ‘Proust à l’étranger’.

Het programma van de middag ziet er als volgt uit:

14.30 – 15.00                    Welkom

15.00 – 16.00                    Lezing door Mireille Naturel

16.00 – 16.30                    Presentatie MPA-XVIII                       

Locatie: Universiteitsbibliotheek, Doelenzaal, Singel 425, Amsterdam

Toegang voor niet-leden:  € 10.

Na afloop is er gelegenheid om iets te drinken aan de tafel van de MPV in Café Luxembourg, Spui 24, 1012 XA Amsterdam. Consumpties graag voor eigen rekening.

De lezing

Mireille NATUREL

PROUST, FROMENTIN ET LA HOLLANDE : une initiation esthétique

La Hollande a été associée par la critique proustienne à la femme et à l’art, grâce à Maria/Albertine d’une part, à la Vue de Delft de Vermeer, d’autre part. Pour accomplir son voyage en Hollande, avec son ami Bertrand Fénelon, Marcel Proust a acheté Les Maîtres d’autrefois d’Eugène Fromentin. Ce dernier est surtout connu comme peintre et écrivain orientaliste et, à ce titre aussi, il a influencé l’auteur de la Recherche. Nous voudrions tenter de cerner le rôle véritable qu’a joué Fromentin pour Proust, un Maître en matière d’écriture autant qu’en matière d’esthétique, en parallèle avec Ruskin, l’auteur de La Bible d’Amiens.

La conférence sera accompagnée d’un diaporama.

Mireille NATUREL, maître de conférences-HDR émérite à l’université de la Sorbonne nouvelle, a commencé sa carrière à l’étranger. Elle a consacré de nombreux ouvrages et articles à l’auteur de la Recherche, dont Proust et Flaubert : un secret d’écriture, publié chez Rodopi (1999, rééd. 2007). Elle est également l’auteur de Marcel Proust, l’arche et la colombe (Michel Lafon, 2012, rééd. 2022). Elle a exercé différentes fonctions au sein de la Société des Amis de Marcel Proust et des Amis de Combray, dont la direction du Bulletin Marcel Proust. Elle est maintenant Présidente de l’ARIPIC (Association des Rencontres internationales proustiennes d’Illiers-Combray).

Cultureel en literair centrum Huis De Pinto organiseert op zondag 28 april zijn jaarlijkse Marcel Proustdag met lezingen en een film. Wees er snel bij, kaartjes zijn altijd snel uitverkocht.

Om 11:00 uur geeft Annelies Schulte Nordholt een lezing over ‘Marcel Proust en het Bretonse landschap’ en om 12:00 uur spreekt Nell de Hullu-Van Doeselaar over ‘Marcel Proust en de medische wetenschap in de Belle Epoque. Het dossier Cottard’.

Om 13:30 uur vertonen we een film uit de Proust TV-serie “A la recherche du temps perdu” van Nina Companeez uit 2011. Anders dan de indrukwekkende Proust-verfilmingen van Raoul Ruiz, Volker Schlöndorf en Chantal Akerman, heeft Companeez niet geprobeerd om de diepgaande zoektocht van Proust en zijn verteller of de metafysische betekenis van de Recherche in beeld te brengen maar om speels over al die geschiedenissen over liefde, jaloezie en dood uit Op zoek naar de verloren tijd te varen en de filmliefhebbers te laten genieten van het spelplezier, de aankleding, de verhalen en de social talks uit de tijd van de Belle Epoque. En in die zin werd de serie door velen lovend ontvangen.

Fransgesproken met Nederlandse ondertiteling. Korte inleiding door Anja-Hélène van Zandwijk.

Locatie: Huis de Pinto, Sint Antoniesbreestraat 69, 1011 HB Amsterdam.

Voor reservering/kaartjes klik hier.

En bezoek voor informatie de website van Huis De Pinto.

« A la recherche du temps perdu » de Nina Companeez. Critique DVD